سئو منوی سایت: ۸ نکته بسیار تاثیرگذار که باید بدانید

من در این محتوا به مقوله‌ی سئوی منوی سایت و ۸ نکته بسیار مهم و تاثیرات مثبت آن بر سئوی سایت می‌پردازم.

منوی سایت مهم‌ترین پل ارتباطی بین کاربر و صفحات مختلف سایت است. اگر می‌خواهید به کاربر و خزنده‌های گوگل آدرس دقیق بدهید و از طریق منو آنها را به درستی به صفحات مهم سایت هدایت کنید، باید منوی سایتتان را مبتنی بر سئو طراحی کنید.

با من تا انتهای این محتوا همراه باشید تا مهم‌ترین نکات سئو یا بهینه‌سازی منو را یاد بگیرید.

اهمیت منوی سایت در سئو

منوی وبسایت مهم‌ترین بخش برای مسیریابی در بازدید از صفحات یک سایت است. منو در بهترین قسمت صفحه‌ از نظر مشاهده‌پذیری، یعنی هدر بالای صفحه قرار می‌گیرد و چکیده‌ای از صفحات مهم و اطلاعات کلیدی سایت شما را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

کاربر به محض ورود به سایت و نگاه کردن به منو متوجه می‌شود که شما در سایت خود چه محتواها، محصولات، خدمات و بخش‌هایی دارید.

مثلا وقتی کاربر وارد سایت شرکت فرش ایران در تصویر زیر می‌شود، با دیدن منو متوجه می‌شود که این سایت از بخش‌های مختلف مثل بلاگ و فروشگاه آنلاین و همچنین خدمات برخوردار است.

اهمیت دیگر منو برای سئو این است که به عنوان مهم‌ترین بخش برای پیمایش، مسیریابی (navigation) و یافتن صفحات مهم در ساختار سایت، و همانند یک نقشه یا مسیریاب برای کاربران و موتورهای جستجو عمل می‌کند.

وقتی یک کاربر به طور مستقیم و با کلیک بر روی یکی از لینک‌های محتوای شما در سرپ وارد سایت‌تان می‌شود، ممکن است بخواهد دنبال محتوای دیگری بگردد.

زمانی که منوی درست و کاملی در تمامی صفحات سایت خود داشته باشید، کاربر به راحتی می‌تواند بین صفحات سایت بگردد. به این ترتیب، علاوه بر افزایش نرخ بازدید صفحات سایت، زمان توقف و حضور کاربر در سایت هم بهبود پیدا می‌کند.

سئو منوی سایت مربوط به آموزش ساختارسازی سایت در سری موضوعات آموزش سئو است.

حالا و در ادامه به ۸ نکته‌ی بسیار تاثیرگذار که باید درباره سئوی منو بدانید، اشاره می‌کنم.

۱- طراحی عمومی منو

منو به عنوان مهم‌ترین آیتم در مسیریابی سایت رابطه تنگاتنگی با تجربه کاربری و طراحی UX دارد.

طراحی درست ساختار منو باعث می‌شود تا کاربران تجربه‌ی بهتری از بازدید داشته باشند. اگر طرح کلی منو، دسته‌بندی آیتم‌های آن، ترتیب قرارگیری آیتم‌ها و… درست طراحی شود، کاربران سریع‌تر و راحت‌تر به هدف خود از جستجوی صفحات می‌رسند.

برای اینکه یک طراحی بهینه برای منو انجام دهید، این نکات مهم را اجرا کنید:

• اندازه و ابعاد مناسبی (به فراخور بزرگی سایت) برای منو درنظر بگیرید
• مهم‌ترین صفحات سایت را به عنوان آیتم‌های منو درج کنید
• با آیتم‌های غیرضروری، منو را شلوغ نکنید
• فرمت مناسبی برای منو (مثل منوی کلاسیک، افقی، کشویی و… ) انتخاب کنید
• از رنگ مناسبی برای منو استفاده کنید تا آیتم‌ها واضح به نظر برسند

با اجرای این نکات، یک منوی ساده، شفاف و جمع‌وجور طراحی می‌کنید که کاربر را سریعا به صفحه‌ی دلخواهش در سایت هدایت کند.

مثلا در تصویر زیر یک نمونه از منوی بهینه با طراحی بسیار خوب را مشاهده می‌کنید:

۲- داده های مناسب برای سئوی منو جمع‌آوری کنید

یکی از مهم‌ترین کارهایی که برای طراحی منو، انتخاب آیتم‌ها و سئوی آن باید انجام دهید، گردآوری داده‌ها و اطلاعات مفید از تجربه‌ی کاربران در مسیریابی است.

اطلاعاتی درباره‌ی رفتار کاربران در سایت و اینکه روی کدام آیتم‌های منو بیشتر کلیک می‌کنند، کدام آیتم آنها به اشتباه می‌اندازد و… .

برای گردآوری این داده‌ها می‌توانید از ابزارهایی مثل usability test و heatmaps استفاده کنید. این ابزارها داده‌های ارزشمندی از دشواری یا راحتی کار کاربران برای استفاده از منو را در اختیار شما قرار می‌دهند.

با مشاهده‌ی این داده‌ها متوجه می‌شوید که:

• کاربران تا چه اندازه از منو استفاده می‌کنند
• در حین مسیریابی در کدام بخش‌ها یا صفحات گیر می‌کنند
• از چه آیتم‌هایی استفاده نمی‌کنند

این داد‌ه‌ها را می‌توانید از طریق فرم‌های نظرسنجی و پرسش مستقیم از کاربران نیز به دست بیاورید. و نتیجه‌ی حاصل از آنها را در سئوی منو به کار بگیرید.

۳- صفحات مهم برای کاربران را در منو درج کنید

رضایت کاربر مهم‌ترین معیار برای سئو است. بنابراین، منوی سایت را باید جوری طراحی کنید که باب طبع و سلیقه مخاطب باشد. به این ترتیب، باید صفحاتی که برای کاربران اهمیت بیشتر دارند را در منو قرار دهید.

صفحاتی که طرفداران بیشتری دارند و ترافیک بالاتری دریافت می‌کنند را در رتبه‌های بالای فهرست منو قرار دهید. برای یافتن این صفحات می‌توانید از ابزارهای تحلیل سئو مثل گوگل آنالیتیکس استفاده کنید.

این ابزار اطلاعات دقیقی از لینک‌ها یا آیتم‌های پربازدید و پرکلیک و همچنین لینک‌های کم بازدید یا بدون بازدید صفحه‌ی اصلی را به شما نشان می‌دهد.

دقت کنید که هر آیتم منو مثل لینک عمل می کنند و کاربر با کلیک کردن بر روی آن به صفحه یا بخش دیگری هدایت می‌شود.

کاری که شما باید انجام دهید این است که با تحلیل دقیق داده‌ها، لینک‌های متعلق به منوی صفحه را تشخیص بدهید. و متوجه شوید که نحوه‌ی تعامل کاربران با منو چطور است؛ آیا از طریق منو سریعا به صفحات دلخواهشان می‌رسند؟ آیا زمان توقف آنها کوتاه است یا سریعا باز می‌گردند؟

۴- از کلمات کلیدی مرتبط در منو استفاده کنید

کلماتی که برای آیتم‌های منو و نام بردن صفحات سایت استفاده می‌کنید، کلمات ساده‌ای نیستند که فقط برای معرفی صفحات استفاده شوند. بلکه آنها همانند کلمات کلیدی عمل می‌کنند و در لینک سازی داخلی سایت هم تاثیرگذار هستند.

بنابراین، در به‌کارگیری کلمات برای آیتم‌های منو دقت کنید و از کیوردهای مرتبط از نظر موضوعی و مفهومی استفاده کنید.

ترجیحا از کلمات ساده و شفاف و بدون پیچیدگی برای اسم‌گذاری آیتم‌ها استفاده کنید تا کاربر با دیدن هر آیتم، سریعا متوجه شود که مربوط به چه صفحه‌ای است.

۵- از لینک‌های داخلی به تعداد درست استفاده کنید

هر کدام از آیتم‌هایی که در منو قرار می‌دهید، درواقع یک لینک داخلی هستند. و کاربر با کلیک بر روی آنها به صفحه‌ی دیگری از سایت لینک داده می‌شود.

لینک‌هایی که در منو و هدر سایت شما قرار دارند، همانند سایر لینک‌های داخلی روی سئوی داخلی تاثیرگذار هستند. آنها خزش‌پذیری و ایندکس صفحه‌ی اصلی و صفحات مهم دیگر سایت توسط موتورهای جستجو از جمله گوگل و بینگ را بهبود می‌دهند.

بعضی از طراحان UX بر این باور هستند که برای سئوی منو:

• باید محبوب‌ترین لینک‌ها را در ابتدا و یا در انتهای منو قرار دهید.
• لینک‌های کم اهمیت را در وسط لیست منو به کار ببرید.
• از تعداد لینک‌های زیادی نباید در منو استفاده کنید.

اگر سایت بزرگی با صفحات بسیار زیاد دارید، یا باید آیتم‌های زیادی در منو قرار دهید، بهتر است برای رعایت سقف لینک‌گذاری، منوهای کشویی عمودی (drop-down) یا منوهای ثانویه با زیرکتگوری طراحی کنید.

در انتخاب عبارت لینک یا انکرتکست دقت کنید که با موضوع صفحه‌ی هدف و هدف جستجوی کاربر مرتبط باشد؛ و یک عبارت ساده، شفاف و کلیدی را برای آن انتخاب کنید.

۶- سئوی منو برای دستگاه های موبایل را جدی بگیرید

در کنار تمام کاربران دسکتاپ، میلیون‌ها کاربر موبایل هم از اینترنت استفاده می‌کنند. کاربران موبایل سهم قابل توجهی از آمار بازدید از سایت‌ها را به خود اختصاص می‌دهند و آمار آنها روزبه‌روز در حال افزایش است.

از این رو، منویی که برای سایت طراحی می‌کنید، باید روی تمامی دستگاه‌ها، به‌خصوص موبایل و تبلت به خوبی کار کند؛ به این معنی که منو به طور کامل در دستگاه‌های هوشمند قابل مشاهده باشد و تمامی آیتم‌های آن هم قابل کلیک باشند.

برای اینکه منوی سایت شما به طور همزمان برای نسخه دسکتاپ و موبایل به خوبی کار کند، باید از یک طراحی ریسپانسیو (واکنش‌گرا) با لایه‌هایی استفاده کنید که با سایز صفحات موبایل سازگار باشد.

یا اینکه برای نسخه‌ی موبایل سایت خود یک منوی اختصاصی طراحی کنید که از نظر سایز و واکنش‌گرایی با دستگاه‌های هوشمند سازگار باشد.

در تصویر زیر، نمای صفحه اصلی سئو سفینه را در دستگاه موبایل می‌بینید که منوی افقی آن به صورت منوی کوچک همبرگری تغییر شکل می‌دهد:

۷- مشکلات منو را برطرف کنید

یکی از کارهایی که برای سئوی منوی سایت خود می‌توانید انجام دهید، تست و بررسی آن برای پیدا کردن مشکلات موجود است.

بعضی از مشکلات رایج در منوها عبارتند از:

• نرخ بالای پرش صفحه‌ی اصلی (بازدیدکنندگان نمی‌توانند از طریق منو به صفحه‌ی موردنیازشان بروند)
• عدم وجود صفحات محبوب و پربازدید در منو
• عدم دریافت کلیک در لایه‌های عمیق‌تر منوهایی که دارای چندین لایه از زیر کتگوری هستند
• دریافت کلیک کمتر در دستگاه‌های موبایل
• پیچیدگی منو برای دسترسی به صفحات هدف

پیچیدگی منو گاهی اوقات به دلیل زیاد بودن تعداد بخش‌ها و صفحات سایت پیش می‌آید؛ یعنی زمانی که تمامی بخش‌ها یا صفحات مهم را نمی‌توانید در منو جا بدهید.

برای حل این مشکل و جلوگیری از بزرگ یا پیچیده شدن منو، از گزینه‌های جایگزین مثل کتگوری‌ها برای مسیریابی استفاده کنید.

برای پی بردن به سایر مشکلات فنی منو می‌توانید از ابزارهای تست تجربه کاربری یا تست منو استفاده کنید، و منو رو بازطراحی و سئو کنید.

۸- منو را تست کنید

هیچ منویی به طور کامل طراحی نمی‌شود و به محض اجرا ممکن است با مشکلات یا باگ‌هایی مواجه شود. برای اینکه به مشکلات موجود در منوی سایت خود پی ببرید، باید از ابزارهای تست یا تحلیل تجربه کاربری و رفتار کاربر استفاده کنید.

ابزارهای تحلیلی مثل نقشه‌های رنگی یا هیت مپ (heatmap) گزارش دقیقی از تعامل کاربران با منو را در اختیار شما قرار می‌دهند. با تحلیل این نقشه‌ها می‌توانید به نکات مهمی مثل آمار کلیک لایه‌های عمیق و مخفی منو، محبوبیت آیتم‌ها، آیتم‌های بدون کلیک و… پی ببرید.

انجام این تست‌ها کمک می‌کنند تا مشکلات ظاهری و فنی منو را پیدا کنیم و به دنبال رفع آنها برویم؛ و در صورت وجود مشکات زیاد و غیر قابل حل، به سراغ بازطراحی منو و یا تغییر فرمت آن برویم.

انواع طراحی منو

فرمت‌های مختلفی برای طراحی منوی سایت وجود دارد. این فرمت‌ها متناسب با موضوع، قالب، طراحی صفحه و شرایط سایت قابل استفاده هستند و به سئوی منو کمک می‌کنند.

منو بار افقی، طرح کلاسیک و منوی همبرگری چند نمونه از فرمت‌هایی هستند که برای طراحی منو استفاده می‌شوند. انتخاب فرمت مناسب و نحوه‌ی اجرای طرح‌ منو روی جذابیت ظاهری صفحه، کارایی و کاربری آن تاثیر می‌گذارد.

چند نمونه از محبوب‌ترین و بهترین طرح‌های منو و نحوه‌ی استفاده از آنها عبارتند از:

منوی افقی یا منو بار

منوی افقی یک نوار ساده افقی است که معمولا برای سایت‌های با ساختار ساده و نسبتا کوچک استفاده می‌شود. با این حال، بسیاری از سایت‌های بزرگ هم از این منو استفاده و آن را با منوهای کشویی ترکیب می‌کنند.

منوی مینیمال

منوی مینیمال یکی از ساده‌ترین منوهای افقی است که می‌توانید برای سایت‌های کوچک و خلوت خود استفاده کنید. این طرح به‌خصوص برای منوهایی که حداکثر ۴ تا ۵ آیتم و لینک دارند، بسیار مناسب است.

منوهای مینیمال ظاهر بسیار ساده‌ای دارند و فضای کمی از هدر را اشغال می‌کنند. یک نمونه‌ی شاخص از این طرح مینیمال همان منوی همبرگری است که در سایت‌های موبایلی بسیار رایج است.

منوی همبرگری

منوی همبرگری یکی از ساده‌ترین طراحی‌های منو است که تنها با یک آیکون با سه خط افقی در یک ستون ( شبیه به همبرگر) نمایش داده می‌شود.

این منوی تک آیکونی برای استفاده‌ی موبایل‌ها بسیار مناسب است چون فضای زیادی اشغال نمی‌کند و در صفحه‌ی کوچک موبایل‌ها به خوبی نمایش داده می‌شود.

کاربر با کلیک روی آیکون این منو لیست کامل آیتم‌های آن را مشاهده می‌کند. لیست آیتم‌های این منو به صورت کشویی و در زیر آن باز می‌شوند.

منوی کشویی

منوی کشویی یا دراپ داون (Drop-down) یکی از پرکاربردترین طرح‌های منو است که معمولا برای گسترش منوهای ساده‌ی افقی استفاده می‌شود.

این طرح عموما برای سایت‌های بزرگ با بخش‌ها، دسته‌بندی و تعداد صفحات زیاد به کار می‌رود. ویژگی‌ مهم طرح کشویی قابلیت مخفی کردن لایه‌ها یا آیتم‌های منو است.

این قابلیت در منوهای بزرگ و پیچیده کمک می‌کند تا شکل اولیه‌ی منو به صورت ساده و کوتاه حفظ شود. و برای دسترسی به صفحات عمیق و با اشاره یا کلیک بر روی آیتم‌های منو، لیست بلند بالایی از صفحات در زیر منوی اصلی نمایش داده می‌شود.

منوی کلاسیک

منوهای کلاسیک جزو قدیمی‌ترین و ساده‌ترین نوع طراحی برای منوی سایت هستند. این منوها معمولا به شکل افقی و طولانی هستند و آیتم‌های آنها به دسته‌بندی‌ها و کتگوری‌های مهم سایت اختصاص دارند.

در منوهای کلاسیک معمولا اکثر صفحات یا دسته‌بندی‌های مهم سایت در یک خط ردیف می‌شوند. این منوها گاهی با طراحی‌های مختلف دیگر و به صورت ترکیبی استفاده می‌شوند؛ مثلا با منوهای کشویی یا همبرگری.

مگا منو

مگا منو یکی از رایج‌ترین فرمت‌هایی است که برای سایت‌های بزرگ و پیچیده استفاده می‌شود. این منو به صورت ترکیبی از منوهای افقی، کشویی و زیرمنو طراحی می‌شود.

استفاده از مگا منو در سایت‌های بزرگ که دارای تعداد صفحات و کتگوری‌های زیادی هستند، به سئوی منو کمک می‌کند. در این طرح، منو به صورت کشویی و با چند ستون مختلف در زیر هر آیتم اصلی طراحی می‌شود.

سخن آخر

بهینه‌سازی یا سئوی منو به عنوان یکی از بخش‌های مهم نویگیشن یا مسیریابی در سایت، تاثیر زیادی روی سئوی سایت شما دارد.

برای سئوی منو باید طراحی ظاهری آن را متناسب با طراحی صفحات سایت انجام دهید. برای انجام بهترین طراحی باید رفتار کاربران در سایت را تحلیل و اطلاعات مفید از آنها کسب کنید.

بعد از گردآوری داده‌های مناسب، باید تعداد درستی از صفحات اصلی را برای آیتم‌ها انتخاب کنید. برای انتخاب تعداد آیتم‌ها و عبارت آنها از کلمات کلیدی مرتبط و هدفمند استفاده کنید.

منوی سایت را باید برای دستگاه‌های موبایل هم بهینه کنید و تعداد لینک‌های محدودی در آن به کار ببرید.

چند نمونه از بهترین و رایج‌ترین فرمت‌ها و طرح‌هایی که برای طراحی بهینه منوی سایت می‌توانید به کار ببرید را در انتهای محتوا ذکر کرده‌ام.